Bir uçak her uçuştan önce ve belirli aralıklarla bakımdan geçer. Bu bakımı yapan ve sonunda uçağın uçabileceğini imzasıyla onaylayan kişi lisanslı bakım teknisyenidir.
Uçak bakım teknisyeni ne iş yapar
İş, kontrol, arıza bulma, parça değiştirme ve bunların kayıt altına alınmasıdır. Mekanik tarafta gövde, motor ve sistemler; aviyonik tarafta elektrik ve elektronik sistemler vardır. Hat bakımında uçak iki uçuş arasında kontrol edilir, üs bakımında ise uçak hangarda uzun süreli ve kapsamlı bakıma alınır.
Türkiye'de lisans: HBL-66
Türkiye'de lisansı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) verir. Güncel düzenleme Sürekli Uçuşa Elverişlilik Yönetmeliği (SHY-CA) ve ona bağlı SHT-66 talimatıdır; talimat Avrupa'daki EASA Part-66 kurallarıyla uyumlu hazırlanmıştır. Lisansın adı artık HBL-66'dır. Eski SHY-66 lisansları HBL-66 lisansı sayılır ve geçerlilik süreleri dolana kadar geçerlidir.
Kategoriler şunlardır: A (hat bakımı), B1 (mekanik), B2 (aviyonik), B2L (sınırlı aviyonik), B3 (2.000 kg ve altı pistonlu, basınçlandırılmamış uçaklar), L (planör, balon gibi hafif araçlar) ve C (üs bakımı). B1 kendi içinde dörde ayrılır: B1.1 türbinli uçak, B1.2 pistonlu uçak, B1.3 türbinli helikopter, B1.4 pistonlu helikopter.
Lisansa giden yol
Başvuru sahibinin 18 yaşını doldurmuş olması gerekir. Aday, kategorisine ait temel bilgi modül sınavlarını geçer ve operasyondaki hava aracı üzerinde bakım deneyimi kazanır.
Deneyim süresi eğitime göre değişir. SHT/Part-147 onaylı temel eğitimi tamamlayan aday için B1.1, B1.3 ve B2 kategorilerinde 2 yıl, A, B1.2, B1.4 ve B3 kategorilerinde 1 yıl deneyim istenir. Bu eğitimi almayan ve kalifiye sayılan bir eğitimi de olmayan adayda bu süreler 5 ve 3 yıldır. Lisans 5 yıl geçerlidir. Belirli bir uçak tipi üzerinde imza yetkisi için ayrıca tip eğitimi gerekir.
Onaylı temel eğitim veren yerler arasında sivil havacılık yüksekokullarının uçak gövde ve motor bakımı ile uçak elektrik ve elektroniği lisans programları vardır. Örneğin Atılım Üniversitesi bu programları SHY-147 onayıyla yürüttüğünü belirtir.
Yurt dışı yolu
Avrupa'da yapı aynıdır: EASA Part-66 lisansı, aynı kategoriler ve Part-147 okulları. ABD'de FAA, gövde (Airframe) ve motor (Powerplant) yetkileri olan A&P sertifikasını verir. Şartlar 18 yaş, İngilizce okuma ve konuşma, her yetki için 18 ay ya da ikisi birlikte 30 ay deneyim veya FAA onaylı bir bakım okulu ve yazılı, sözlü, pratik sınavlardır.
Lisede hangi dersler temel oluşturur
Fizik bu mesleğin merkezindedir. B1 için mekanik, kuvvet ve basınç; B2 için elektrik, devreler ve elektronik doğrudan modül sınavlarında karşınıza çıkar.
Matematik hesap güvenliği içindir: birim dönüşümü, oran, temel cebir ve trigonometri. İngilizce ise vazgeçilmezdir, çünkü bakım el kitapları ve teknik dokümanların büyük kısmı İngilizcedir.
Hangi uluslararası dersler işe yarar
IGCSE Physics (0625), elektrik ve mekanik temelini sistemli kurar. IGCSE Mathematics sayısal temeli sağlar. Daha ileri gitmek isteyen öğrenci için AP Physics 1 mekaniği derinleştirir.
Yanlış bilinenler
Bölümden mezun olmak lisans sahibi olmak demek değildir. Diploma eğitimi, lisans ise sınav ve deneyimle kazanılan yetkiyi gösterir.
Maaş sık sorulur ama tek bir rakam yoktur: kategoriye, tip yetkisine ve işverene göre değişir. Güncel bilgi işveren ilanlarından okunur.