Uçak ve uzay mühendisliği, havada ve uzayda hareket eden araçların nasıl tasarlandığını, nasıl uçtuğunu ve nasıl güvenli kaldığını inceleyen mühendislik dalıdır. Bölüm adları üniversiteye göre değişir: uçak mühendisliği, uzay mühendisliği ya da havacılık ve uzay mühendisliği.
Bu mühendis ne iş yapar
İş, büyük ölçüde hesap ve tasarımdır. Mühendis bir kanadın taşıma kuvvetini hesaplar, bir motorun itkisini analiz eder, bir gövdenin hangi yüke dayanacağını bilgisayar modeliyle sınar ve sonra bu hesabı testle doğrular.
ABD'de mühendislik programlarını akredite eden ABET, bu alandaki programların kapsaması gereken konuları açıkça sayar: aerodinamik, havacılık malzemeleri, yapılar, itki, uçuş mekaniği, kararlılık ve kontrol. Bu liste mesleğin iyi bir özetidir.
Çalışma alanları arasında uçak ve motor üreticileri, savunma sanayii, uydu ve uzay şirketleri, havayolu teknik birimleri ve araştırma kurumları sayılabilir.
Hangi eğitim yolları var
Türkiye'de bu bölümler YKS ile, sayısal puan türüyle öğrenci alır. Örneğin ODTÜ'de havacılık ve uzay mühendisliği, İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi'nde uçak mühendisliği ve uzay mühendisliği programları vardır. Yurt dışı diplomasıyla başvuran öğrenciler için bazı üniversiteler SAT gibi sınavları da kabul eder; şartlar üniversiteye göre değişir.
Yurt dışında da yol mühendislik lisansıdır. İngiltere'de seçici okullar belirli dersleri şart koşar: örneğin Imperial College London havacılık mühendisliği için A-level'da matematik ve fizik, IB'de ise matematik ve fiziği yüksek düzeyde (HL) ister. ABD'de öğrenci çoğu zaman genel mühendislik ile başlar, bölümü sonra seçer.
Lisede hangi dersler temel oluşturur
Matematik bu mesleğin dilidir. Türev, integral, vektörler ve trigonometri, üniversitenin ilk yılında hiç beklemeden kullanılır.
Fizikte asıl önemli olan mekaniktir: kuvvet, moment, enerji ve hareket. Akışkanlar ve termodinamik üniversitede derinleşir ama temeli lise mekaniğine dayanır.
İngilizce ayrı bir derstir ama burada araçtır. Teknik literatürün ve standartların büyük kısmı İngilizcedir. Programlama da giderek temel beceri sayılır, çünkü hesapların çoğu bilgisayarda yapılır.
Hangi uluslararası dersler işe yarar
AP Physics C, kalkülüs kullanan mekanik içerdiği için bu bölüme en yakın AP dersidir. AP Calculus BC ise üniversitenin ilk matematik derslerinin önemli bir kısmını kapsar.
IB öğrencisi için Math AA HL ve fizik HL, mühendislik başvurusunda en sık istenen ikilidir. IGCSE düzeyinde Mathematics, Additional Mathematics ve Physics bu yolun erken temelidir. Digital SAT Math bölümü de ABD başvurularında sayısal hazırlığın görünür kanıtıdır.
Sık yapılan hatalar
İlki, mesleği pilotlukla karıştırmaktır. Mühendis uçağı uçurmaz, tasarlar ve hesaplar. Uçmak isteyen öğrencinin yolu başkadır.
İkincisi, fiziği sevip matematiği ertelemektir. Bu bölümde zorlanan öğrencinin sorunu çoğunlukla fizik değil, fiziğin içindeki matematiktir.
Üçüncüsü, ders seçimini geç yapmaktır. IB'de matematik düzeyi ya da AP'de fizik dersi lise ikinci yılında belirlenir ve sonradan değiştirmek zordur.