Mimar ne iş yapar
Mimar bir yapının nasıl kullanılacağını, nasıl duracağını ve nasıl görüneceğini birlikte düşünür. İşin içinde tasarım, yapı bilgisi, yönetmelik, maliyet ve insanlarla çalışma vardır. Çizim işin yalnız bir parçasıdır; büyük kısmı problem çözmek ve başkalarıyla, örneğin mühendislerle ve işverenle, aynı dili konuşmaktır.
Türkiye'de yol
Mimarlık programına YKS ile girilir ve yerleştirme SAY puan türüyle yapılır. ÖSYM kılavuzu mimarlık programları için asgari bir başarı sırası şartı koyar; şartın sayısı her yıl kılavuzda yayımlanır.
Öğretim süresi dört yıldır. İngilizce eğitim veren programlarda buna bir yıllık hazırlık eklenir.
Mezuniyet tek başına yetmez. 6235 sayılı TMMOB Kanunu, mühendislik ve mimarlık mesleklerini icra edenlerin ihtisaslarına uygun odaya kaydolmasını ve üyeliğini sürdürmesini şart koşar; mimarlar için bu oda Mimarlar Odasıdır. Kamu kurumlarında asli ve sürekli olarak çalışanlar için üyelik isteğe bağlıdır.
İç mimarlık ayrı bir programdır ve ayrı bir odaya bağlıdır; tercih yaparken iki adı karıştırmamak gerekir.
Yurt dışı yolları
ABD'de NCARB'e göre lisans yolu üç parçadan oluşur: NAAB tarafından akredite edilmiş bir mimarlık programı, AXP adlı mesleki deneyim programı ve ARE sınavı. Kurallar eyaletten eyalete değişir.
İngiltere'de mimar unvanı korumalıdır. ARB'ye göre sicilde olmayan kişi kendini mimar olarak tanıtamaz; sicile girmek için tanınan nitelikler ya da öngörülen sınavlar gerekir.
Fransa'da eğitim ulusal mimarlık okullarında yürür ve Diplôme d'État d'architecte ile sonuçlanır. Kendi adına proje üstlenip Ordre des architectes'e kaydolmak için bu diplomadan sonra bir yıllık HMONP eğitimi gerekir.
Yurt dışındaki pek çok mimarlık programı başvuruda bir portfolyo ister. Portfolyo yalnız bitmiş resimler değil, düşünme sürecini gösteren eskizler ve denemelerdir.
Lisede hangi dersler temel kurar
Matematik, özellikle geometri ve trigonometri, mekanı ölçmenin ve tarif etmenin dilidir. Fizik, kuvvet, denge ve malzemenin davranışıyla bir yapının neden ayakta durduğunu açıklar.
Serbest el çizim ve üç boyutlu düşünme zamanla gelişir; düzenli eskiz alışkanlığı bu becerinin en sağlam kaynağıdır. Tarih ve sanat tarihi, yapıların hangi ihtiyaçtan ve hangi dönemden doğduğunu anlamayı sağlar. Yazma becerisi de gerekir: mimar fikrini savunmak zorundadır.
Uluslararası programlar bu temeli nasıl güçlendirir
AP Physics 1, mekanik üzerinden kuvvet ve denge kavramlarını sağlam kurar. AP Precalculus ve IGCSE Additional Mathematics, trigonometri ve fonksiyonlarda mimarlık eğitiminin ilk yılına zemin hazırlar. IB öğrencisi için Math AA ya da Math AI aynı işi görür.
Sık yapılan hatalar
Birinci hata mimarlığı yalnız çizim yeteneği sanmaktır. Türkiye'de yerleştirme SAY puanıyla yapılır ve matematikle fizik belirleyicidir.
İkinci hata portfolyoyu son aylara bırakmaktır. Güçlü bir portfolyo zamana yayılmış eskiz ve denemelerden çıkar.
Üçüncü hata diplomanın meslek icrası için yeterli olduğunu sanmaktır. Hem Türkiye'de hem yurt dışında kayıt ya da lisans adımları vardır.