ALES, Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavı'dır. ÖSYM tarafından yılda birkaç kez yapılır ve sonucu üç ayrı puan türü olarak açıklanır.
Kimler girer
Üç tür aday bu sınava girer: tezli yüksek lisans ya da doktora başvurusu yapacaklar, üniversitede araştırma görevlisi ya da öğretim görevlisi kadrosuna başvuracaklar ve bazı kurumların uzman kadrolarına başvuranlar.
Tezsiz yüksek lisans programlarının çoğu ALES istemez. Bu, programın kendi ilanında yazar.
Sınavın yapısı
Sınav iki bölümden oluşur: sayısal bölüm ve sözel bölüm. Sayısal bölümde matematiksel akıl yürütme ve problem çözme, sözel bölümde okuduğunu anlama ve sözel mantık ölçülür.
Yanlış cevaplar doğruları götürür. Bu yüzden emin olunmayan soruda boş bırakmak bir stratejidir, tahmin her zaman kazandırmaz.
Üç puan türü
Sayısal puanda sayısal bölüm daha ağır, sözel puanda sözel bölüm daha ağır sayılır. Eşit ağırlık puanında iki bölüm aynı ağırlıktadır.
Hangi puan türünün istendiğini başvurulan program belirler. Mühendislik ve fen programları çoğunlukla sayısal, sosyal bilimler sözel ya da eşit ağırlık ister. Yanlış puan türüne çalışmak, en sık yapılan hatadır.
Geçerlilik
ALES puanı, sonucun açıklandığı tarihten itibaren beş yıl geçerli kabul edilir. Süre ve kurallar ÖSYM'nin o yılki kılavuzunda yazar ve değişebilir; başvurudan önce kılavuz kontrol edilmelidir.
Kaç puan gerekir
Tezli yüksek lisans için genel taban, başvurulan puan türünde 55 puandır. Üniversiteler bu eşiği kendi programları için yükseltebilir ve rekabetli programlarda yükseltir.
Yani 55, başvurunun açılması için alt sınırdır, kabul edilmenin garantisi değildir. Değerlendirmede ALES, lisans not ortalaması ve varsa mülakat birlikte hesaplanır.