İçeriğe atla
2027 - 2028 Sınavları için son kontenjanlarBaşvuru
ITMagicITMagicAcademy
YKS kaynakları
YKSMatematikTYT ve AYT

Fonksiyonlar: değer bulma, bileşke ve ters fonksiyon

Fonksiyon soruları hem TYT'de hem AYT'de çıkar. Değer bulma, bileşke, ters fonksiyon ve en küçük değer sorularının temel yöntemlerini anlatıyor.

Fonksiyonlar TYT'de birkaç soruyla, AYT'de ise neredeyse bütün konuların içinde karşına çıkar. Türev, integral ve limit soruları da sonunda bir fonksiyon üzerinde işlem yapar. Bu yüzden temeli sağlam kurmak AYT'nin geri kalanını kolaylaştırır.

Fonksiyon nedir

Bir fonksiyon, tanım kümesindeki her elemanı değer kümesinde tek bir elemana eşler. f(x) = 2x - 5 yazıldığında f(4), x yerine 4 koymak demektir: f(4) = 8 - 5 = 3.

İçi ifade olan fonksiyon

Sık gelen bir soru tipi: f(2x - 1) = 6x + 5 ise f(3) kaçtır?

İçteki ifadeyi istenen değere eşitle: 2x - 1 = 3, yani x = 2.

Aynı x'i sağ tarafa koy: 6 · 2 + 5 = 17.

f(x)'in kendisini bulmaya gerek yoktur; yalnız içerinin hangi x'te 3 olduğunu bulmak yeter.

Bileşke fonksiyon

(f∘g)(x) = f(g(x)) demektir: önce g, sonra f uygulanır.

f(x) = 3x + 1 ve g(x) = x - 2 ise (f∘g)(5) = f(g(5)) = f(3) = 10.

Bileşke genellikle değişme özelliği taşımaz: (g∘f)(5) = g(16) = 14 olur. Hangi fonksiyonun önce uygulandığını sağdan sola oku.

Ters fonksiyon

f⁻¹(a) değeri, f(x) = a denkleminin çözümüdür. Ters fonksiyonun formülünü bulmak çoğu zaman gereksizdir.

f(x) = (x + 4) / (x - 2) ise f⁻¹(3) için (x + 4) / (x - 2) = 3 çöz: x + 4 = 3x - 6, x = 5.

Doğrusal fonksiyon

f(x) = ax + b biçimindeki fonksiyonda iki değer verilirse a ve b bulunur. f(1) = 5 ve f(3) = 11 ise eğim a = (11 - 5) / (3 - 1) = 3, b = 2. Sonra f(f(0)) = f(2) = 8.

En küçük değer

İkinci dereceden f(x) = x² - 4x + 7 için tam kareye tamamla:

f(x) = (x - 2)² + 3

Kare ifade en az 0 olduğu için fonksiyonun en küçük değeri 3'tür ve x = 2'de alınır. Tepe noktasının apsisi her zaman -b / 2a'dır.

Sınavda yöntem

  • Formül bulmaya koşma. Değer soruluyorsa içeriyi istenen değere eşitlemek çoğu zaman yeter.
  • Bileşkeyi sağdan sola oku. f(g(x)) yazıldığında önce g çalışır.
  • Ters fonksiyonu denklem gibi çöz. f⁻¹(a) için f(x) = a yaz.
  • Tam kareye tamamla. En küçük ve en büyük değer sorularının en kısa yolu budur.

Prepared by Uğur Varlıklı

Kısa Ders Videosu

Bu konunun ders videosu yakında eklenecek.

Deneme Sınavı

Bu konunun deneme sınavı yakında eklenecek.

Alıştırma Testi

Kendini dene: anında sonuç ve açıklama.

  1. 1. f(x) = 4x - 3 olduğuna göre f(2) + f(-1) kaçtır?

  2. 2. f(x + 2) = 3x - 1 olduğuna göre f(5) kaçtır?

  3. 3. f(x) = x² ve g(x) = 2x + 1 olduğuna göre (g∘f)(3) kaçtır?

  4. 4. f(x) = 2x + 6 olduğuna göre f⁻¹(10) kaçtır?

  5. 5. f(x) = x² + 6x + 2 fonksiyonunun alabileceği en küçük değer kaçtır?

Bu konuda desteğe mi ihtiyacın var?

30 dakikalık ücretsiz tanışma görüşmesinde seviye belirlenir, kişiye özel bir çalışma planı kurulur.

Ücretsiz tanışma görüşmesi