Yurtdışında bir süre okuyup Türkiye'ye dönen öğrenciler için iki ayrı iş vardır: belge tarafı ve uyum tarafı.
Belge tarafı
Yurtdışında alınan eğitimin Türkiye'de karşılığının belirlenmesi bir denklik işlemidir. Lise düzeyinde Milli Eğitim, yükseköğretim düzeyinde YÖK yürütür.
İstenen belgeler ve süreç resmi kurumların kendi sayfalarında yazılıdır ve zaman zaman değişir; tek geçerli adres orasıdır.
Asıl zorluk uyum tarafında
Belge geldiğinde iş bitmiş olmaz. Her sistem kendi sırasıyla ilerler, dolayısıyla dönen öğrenci bazı konuları iki kez görür, bazılarını hiç görmemiştir.
Görülmeyen konular sessizdir: öğrenci bilmediğini bilmez ve eksik ancak sınavda ortaya çıkar.
Terminoloji
Uluslararası bir programda İngilizce ya da Fransızca öğrenilen konular, Türkiye'de Türkçe terimlerle sorulur. Kavram bilinir, terim bilinmez.
Bu, gerçek bir yüktür ve hızlı kapanır; kavramı bilen öğrenci için terim listesi haftalarla ölçülen bir iştir.
Ulusal sınav tarafı
Dönen öğrenci ulusal sınava girecekse kapsam farkı en büyük kalemdir: ulusal sınav geniş bir içerik sorar ve uluslararası programlarda hiç geçmeyen konular vardır.
Bu fark ölçülerek çıkarılır: iki müfredatın konu listeleri yan yana konur ve hiç görülmemiş olanlar işaretlenir.
Sınıf düzeyi
Hangi sınıfa yerleşileceği denklik sonucuna ve okulun kararına bağlıdır. Bir yıl geri yerleşme ihtimali vardır ve bu, akademik değil idari bir sonuçtur.
Ne zaman başlanmalı
Dönüş kararı verildiği anda. Denklik işlemi zaman alır ve okul kaydı ona bağlıdır; ikisi yaz aylarına sıkıştırıldığında bir dönem kaybedilebilir.